کور / تاریخ

تاریخ

دعلامه اقبال لنډ پيژند لوري او ادبي توري

نن داقبال دزوکړې ورځ وه په همدې ورځ یې نړۍ ته سترګې را رغړولې وي اقبال دنړۍ یوپيژندل شوی شاعر،لیکوال اودتصوفو لارښود بلل شوی دی ،خودادب په بڼه کې یې دفاړسی او اردو خورا دپام وړمنزوله طی کړي دي. ډاکتر محمد اقبال لاهوري د 1294 ق د ذي القعدې دمیاشتې په درېيمه د 1877م دنومبر په نهمه د جمعې د ورځې د سهار په څلورو بجو نړۍ ته سترګې پرانیستي …

بشپړ متن

دښو ځوانانو خون به ستا په غاړه وینه / صفیه حلیم

د نولسمې پيړۍ په وروستي نيماي کې انگريزان قبايلي سيمو ته رسيدلي و او ددوي ټوپکې د سيمې د جنگيالي ځوانانو لپاره يوه حيرانونکې وسله وه. ددې نه وړاندې خلک د ” جزيل” سره بلد و چې د رانجو ټوپک به يې ورته ويل. خو د انگريز ټوپک دير پرمخ تللې و چې شپيلۍ ته به يې شپږ کارتوس کيښودل او پرله پسې به پرې ډزې کيدې شوې. ددې بارودپه …

بشپړ متن

د شهاب الدين محمد غوري مزار چېرته دی ؟

د غورد پښتون ټبرسلطان محمدغوري په څونومونو پيژندل کيږي. دده خپل نوم معزالدين محمد بن سام واو داسې اندازه ده چې په ۱۱۵۰ م کې زيږيدلې و.   ده د خپل ورورغياث الدين محمد سره يو ځاې د اوسني افغانستان او د آمو سيند نه پورې دخوارزم واک په لاس کې لرلو.  معز الدين د جوش نه ډک، په غرونو او دشتو کې خوشاله و.  دې د تورې ميړنې او …

بشپړ متن

شپږ بوجۍ سيکې / وروستۍ برخه

د اندازو ترمخه د ميرزاکي په دويم غونډ کې د دريو او څلورو لکو(څلور سوه زره) تر منځ سيکې موندل شوې دي.  ددې لوټ شوي خزانې په اړه يوه پوښتنه پاتې ده چې دا څه وخت په هغه کوهي کې پټه کړې شوه. خو دا کار هله کيدې شو چې د مسکوکاتو ماهرانو ليدلې او د هرې دورې سيکې يې ترې بيلې کړې، ددوي ژبه ولوستې او بيا يې ترې …

بشپړ متن

شپږ بوجۍ سيکې / دريمه برخه

دميرزاکه خزانه د ۱۹۹۳ م نه تر ۱۹۹۵ پوری په لوی لاس، بې له دی چې حکومت يا څوک افغاني لرغون پوهه پری خبر شوی وې، لوټ شوه.  د نړۍ په تاريخ کی تر اوسه د دومره لوې خزانې بيلگه نه ده موندل شوی . د ميرزاکي لرغونو توکود راويستلوپړه ددی ځای د قامي مشرانو پر غاړه ده.  نورو خلکو ته د توکودښودلواو پلورلوکارپخپله د دې کلي اوسيدونکوکړی دی.  ددوي …

بشپړ متن

شپږ بوجۍ سيکې / دوهمه برخه

په ۱۹۹۴ م کې کله چې د ميرزاکې د سيکو، د سرواو سپينو د توکو خبر مطبوعاتوته ورسيدو نو په نړۍ کې د افغانستان د لرغونو توکو ماهران په دې اند و چې دا د کابل ميوزيم نه لوټ شوي وچې هغه وخت پکې سخت جنگ روان و. په ميرزاکه کې د سيکولومړې خزانه هم تصادفي په ۱۹۴۷ م ( ۱۳۳۶ ش) کال کی تصادفي وموندل شول.  په کابل کی …

بشپړ متن

شپږ بوجۍ سيکې / صفیه حلیم /لومړۍ برخه

په ۱۹۹۲ م د پکتيا په يو کلي کې چا د منگي نه اوبه راواړولې نود زړې زمانې يوه سيکه هم ورسره راولويده. اوبه د يوې کوهي (څاه) نه راوړل شوې وې. د سيکې خبره خله په خله شوه، واړه زاړه هغه کوهي ته ورمات شول. چا پکې د ځان سره بيلچې او کودالونه هم رااخستي و. يوڅوپه هغې زمکې دعوا وکړه چې ددوي ده. جنگ ونښتو او څو کسان …

بشپړ متن

دتورو اوبو شير علي / وروستۍ برخه

په هند کې شير علي يواځينې کس دی چې د بريطانيې د حکومت استازې  يې په يواځي ځان ووژلو. د نولسمې پيړۍ د پنجاب د اتلانو په تذکره کی د شير علي خان نوم هم ياديږي چې د جيل د مودې بند پوراکولو وروسته هم خوشې نه کړې شو. د ۱۸۵۷ د پاڅون نه وروسته دې د مسلمانانولومړی مهم شهيد و.    د وايسراې لارډ ميومړی د تورو اوبو نه …

بشپړ متن

د تورو اوبو شير علي / پينځمه برخه

په تورو اوبو کې يوه مشيني کشتۍ چې پکې د هند وايسراې لارډ ميو ټپي پروت و، روانه شوه.  ددې شا ته يوې بلې کشتۍ کې شير علي لاس پښې تړلې ناست و.  په هغې لوې بيړۍ " گلاسگو" اته زنگونه وغږول شول چې د اتو بجو وخت يې ښودلو.  کشتۍ لويې بېړۍ ته ورنږدې شوې نو ددی رڼاگانې مړې کړی شوې چې په بيړۍ کې مېلمانه نارامه نشي.  هلته …

بشپړ متن

د تورو اوبو شير علي / څلورمه برخه

د تورو اوبو ( د انډېمان ) د زندان مشر ته د هند د وايسراې لارډ ميو له خوا سپارختنه شوې وه چې د ده د رسمي سفر پر وخت هلته ټولې چارې د نورو ورځو په شان عادي وساتل شي.  دا لومړې ځل و چې دومره لوړ کچ انگريز چارواکې دې جزيرو ته ورغلې و.  دده د غوښتنې سره سم ټول قيديان د فروري په اتمه نېټه د نورو …

بشپړ متن

د تورو اوبو شيرعلي /دريمه برخه

  د انډېمان لويې وړې جزيرې چې د تورو اوبو په نوم يې شهرت لرلو،  ځينو ته انگرېزانو د خپلو اتلانو نومونه ورکړي و.  د هند د ۱۸۵۷ م د پاڅون  کې هغوچې  ډېره ميړانه يې کړې وه، " نيل،  هيولاک، لارنس او داسې نور.  هم دلته د هغه پاڅون بې شميره بنديان هم ساتل شوي وچې د نومونو پرځاې نومرې يې لرلې.  د پټنې او ډېلي ډېر مسلمان مشران …

بشپړ متن

د تورو اوبو شيرعلي / دويمه برخه

په نولسمې پيړۍ کې د هند انگريز حکومت  ددوي په اند خطرناک مجرمان  د انډېمان هغو جزيرو ته ورليږل چې د تورو اوبو په نوم مشهورو. دې زندانيانوځان ته ډوډۍ پخپله پېدا کوله.  په څوکليو کې د بيگار مزدوران به په کرکرهنې بوخت و.  دشلمې پيړۍ په پيل کې د داسی کليو شميره ۳۸  وه .  هغه بنديان چې د تيښتې امکان يې ډېر او يا خطرناک گڼل کيده، په …

بشپړ متن